Cyngor Celfyddydau Cymru | Ymchwil i Unigolion Creadigol Proffesiynol Cymru

Ymchwil i Unigolion Creadigol Proffesiynol Cymru

Darllenwch yr arolwg diweddaraf: Arolwg o Broffesiynolion Creadigol 2017

Comisiynwyd Fieldwork i ymgymryd ag ymchwil gyda'r briff canlynol:

sefydlu gwaelodlin ddata a gwerthuso'r gefnogaeth gyfredol a rydd Cyngor Celfyddydau Cymru i unigolion creadigol proffesiynol Cymru

Yma y cyhoeddwn yr adroddiad gyda chanfyddiadau ein harolwg olrhain blynyddol cyntaf. Dyluniwyd ef gan gydweithio â Fieldwork a'n tîm ymchwil yn y Cyngor a'i gweinyddodd a'i dadansoddodd.

Llywiwyd y gwaith yn y Cyngor gan dîm prosiect sy'n datblygu cefnogaeth i unigolion creadigol proffesiynol yn y dyfodol yn sgil ein hymrwymiad yn y ddogfen, Ysbrydoli. Trafododd y Cyngor y canfyddiadau cychwynnol ac ailystyria'r gefnogaeth i'r cyfalaf creadigol a gynrychiolir gan ein hartistiaid a'n hunigolion creadigol proffesiynol fel y datblygir y polisi a'r ymarfer yn y maes.

Wrth gyhoeddi ymchwil Fieldwork, rhoddwn hefyd ein hymateb cychwynnol i themâu allweddol yr ymchwil.

Ystyried yr Adroddiad a'n Harolwg

Cynnwys yr adroddiad un o'r dadansoddiadau manylaf a wnaed hyd yn hyn o unigolion creadigol proffesiynol sy'n gweithio ym maes celfyddydau Cymru. Cynnig gyfoeth o ddata a barn ansoddol ac rydym yn awyddus iawn i'w hystyried yn ofalus.

Disgrifiasom ein hymrwymiad i unigolion creadigol proffesiynol yn Ysbrydoli… ein strategaeth ar gyfer Creadigrwydd a'r Celfyddydau yng Nghymru. Yn y ddogfen hon rydym yn glir am yr angen i gael unigolion creadigol proffesiynol yn sylfaen gadarn i wireddu ein huchelgais i greu Cymru greadigol:

"Mae sylfeini’r creadigrwydd hwnnw yn ein dychymyg ni ein hunain, yn llwyddiant pobl a photensial pobl. Dyna rydyn ni’n disgwyl i artistiaid ei greu. Dyna sy’n arbennig am gael mwynhau a chymryd rhan yn y celfyddydau – mae’n datgelu potensial pobl ac yn creu’r hyn y gallwn ei alw yn ‘gyfalaf’ dynol."

Yno hefyd mae ein hymrwymiad i

"edrych ar yr hyn sydd ei angen ar artistiaid, er mwyn iddynt gael gyrfaoedd cynaliadwy yng Nghymru, a gallu creu’r gyrfaoedd hynny, gyrfaoedd â chysylltiadau rhyngwladol da".

Bu comisiynu'r ymchwil hon yn fodd inni ddatblygu gwaelodlin y gallwn ei defnyddio i fonitro ein perfformiad yn ôl ein huchelgais at y dyfodol.

Disgrifia'r meysydd lu o'r celfyddydau yr hoffwn fynd i'r afael â hwy yn y dyfodol. Mae llawer o'r cynnwys yn gyfarwydd inni.

Deallwn nad gwaith syml, hawdd ac arferol sy'n arwain at fyw'n fras yw gwaith y gweithiwr creadigol. Gwyddom yn aml mai galwedigaeth yn hytrach na gyrfa yw'r penderfyniad i weithio felly ac edmygwn ymrwymiad y sector yn gyffredinol.

Unigolion Creadigol Proffesiynol ynteu Artistiaid?

Rhagwelwn y bydd llawer yn feirniadol o'n dewis i alw pobl yn unigolion creadigol proffesiynol yn hytrach nac artistiaid unigol. Ond i ni, mae'r term yn ehangu cyrraedd y sector i gynnwys cynhyrchwyr, curaduron, cyfarwyddwyr artistig ac yn y blaen heb lurgunio ein dealltwriaeth o'r hyn y mae'r artist yn ei ymrwymo iddo ym mha bynnag celfyddyd.

Rydym am gynnwys yn y cylch ehangach hwn yr ymarferwyr unigol nad ydynt yn eu hystyried eu hunain o reidrwydd yn artistiaid. Mae hefyd yn fodd inni fod yn glir ein bod yn cefnogi ystod o unigolion creadigol proffesiynol i wireddu eu huchelgais sydd, yn ôl y diffiniad hwn, yn haeddu cyflog priodol am yr hyn a wnânt.

Mae artistiaid yn creu am lu o resymau

Mae artistiaid dan orfodaeth i greu gwaith am lu o resymau. Cymhelliant pob artist da yw ei weledigaeth a'i ymrwymiad i greu'r darn gorau o waith hyd eithaf ei allu.

Yn aml mae hyn yn nod a gwobr ynddo ei hun. Ond i lawer o artistiaid, yn enwedig y rhai a gaiff arian y cyhoedd i gynnal eu gwaith, mae'r cyd-destun cyhoeddus yr un mor bwysig â'r gwaith o ran y broses greu a sut y profir y gwaith gan bobl.

Hoffem feithrin amgylchedd i'n hartistiaid a'n sefydliadau celfyddydol fel y gallant greu eu gwaith gorau i'r gynulleidfa ehangaf. Oherwydd y credwn i gelfyddyd gael ei phrofi a'i gwerthfawrogi gan y cyhoedd dim ond pan fo'r gelfyddyd honno'n taro tant a chysylltu â'r bobl.

Buddion ehangach y celfyddydau

Os ystyriwn y celfyddydau yn rhan‑feunyddiol o'n profiadau diwylliannol, gwelwn y buddion ehangach a ddaw gyda hwy. Mae'r celfyddydau yn goleuo ac yn bywiogi'r ystod eang o strategaethau sy'n cynnal bywyd cyhoeddus.

Mae'r agweddau hyn yn cynnwys y celfyddydau ac iechyd, twristiaeth ddiwylliannol, celfyddyd gyhoeddus ac adfywio canol ein trefi. Mae'r celfyddydau yn gwneud ein bywyd beunyddiol yn ystyrlon, dilys a dedwydd. Cynigiant olwg feirniadol a chyfle i fyfyrio. Daw newid yn eu sgil. Creant a chynhaliant swyddi, cyfoethogant wasanaethau addysg, dônt â phobl at ei gilydd, gwellant lesiant cymunedau a'n hansawdd bywyd.

Nid oes raid i artistiaid weithio yn y ffordd hon ond, pan wnânt, gwnânt gyfraniad pwysig at ddiwydiannau creadigol ehangach Cymru.

Adborth a Grwpiau Ffocws

Cynnig yr adborth oddi wrth grwpiau ffocws ganlyniadau dyfnach a manylach. Croesawn y rhain hefyd. Ni all y grwpiau llai hyn hawlio eu bod yn cynrychioli holl gelfyddydau Cymru. Ond eto archwiliasant rai materion a phrofiadau'n fanylach.

Rhoddwyd amlygrwydd i rai materion yn hytrach nag eraill. Cawsom ein synnu gan rai casgliadau a theimlwn yn amheus yn eu cylch. Serch hynny, nod cyffredinol yr adroddiad yw ein helpu i gael ffyrdd newydd o ddatblygu a gwella agweddau ar ein gwaith. Ac yn yr ysbryd hwnnw y croesawn yr adroddiad.

Arolwg manwl

Ers gweithio ar sylfaen yr adroddiad rydym yn dosbarthu gwaith arolwg wedi'i dargedu a chael rhai ymatebion. Drwy'r ymatebion i'r arolwg cawn sampl gynrychioladol o artistiaid a ariannwyd drwy ein rhaglenni grant yn y tair blynedd diwethaf.

Rydym yn ddiolchgar i'r ymatebwyr a ymdrafferthodd ac a fuddsoddodd eu hamser inni allu creu gwaelodlin. Gyda'r deunydd hwn gallwn eiriol dros sefyllfa a statws yr artistiaid a'r unigolion creadigol proffesiynol, gan ddadlau dros werth y gwaith, ac olrhain newidiadau sylweddol yn eu hamgylchiadau i helpu gyda'n prif genhadaeth sef gwneud y celfyddydau'n rhan ganolog o fywyd a llesiant Cymru.

Canfyddiadau a chanlyniadau

Yn y bôn mae'r canlyniadau'n ategu'r hyn a ddysgasom o adroddiad Fieldwork. Gyda'r arolwg cytuna'r ymatebwyr fod Cymru yn lle da i fyw a gweithio ynddo ac maent yn ymroddedig i ddatblygu eu hymarfer yma.

Awgryma'n canfyddiadau nad yw grantiau a ddaw dro ar ôl tro yn rhywbeth cyffredin; ymddengys fod arian y loteri'n fuddsoddiad ar adeg dyngedfennol i helpu neu wella gyrfa. Peth cadarnhaol yw hyn am na all gorddibynnu ar ein harian arwain at ymarfer cynaliadwy. Mae'n rhaid inni ystyried sut y defnyddiwn y wybodaeth hon i lywio ein penderfyniadau am y dyfodol.

Er mwyn annog gwaith sy'n drawsnewidiol, bydd raid inni fod mewn sefyllfa well i angori unigolion creadigol proffesiynol yn gynnar yn eu gyrfa a sefydlogi'r rhai ar ganol eu gyrfa gan gefnogi proffesiynoldeb y sector yn gyfan. Ystyriwn y pethau hyn wrth adolygu'r arian sydd ar gael inni ei ddosbarthu ymhlith unigolion creadigol proffesiynol.

Talu Unigolion Creadigol Proffesiynol

Pryderwn fwyaf ynghylch tâl priodol i unigolion creadigol proffesiynol. Er bod pobl yn dweud wrthym eu bod yn fodlon ar eu hincwm, mae llawer o hyd yn byw ar arian sy'n is na'r incwm cenedlaethol ar gyfartaledd ac, mewn rhai achosion, sy'n is na'r argymhellion am gyflog byw.

Awgryma hyn (ac adroddiad Fieldwork), y caiff unigolion creadigol proffesiynol dâl priodol pan fyddant yn gweithio ond nad yw hyn yn digwydd yn gyson ar hyd y flwyddyn gan esgor ar lefel o gyflog blynyddol llai na boddhaol.

Ymrwymwn i ailadrodd yr arolwg hwn bob blwyddyn i greu darlun mwy cyson o fywyd unigolion creadigol proffesiynol Cymru. Bydd pwysau ar arian y loteri, wrth gwrs, yn newid y cyd-destun ystadegol yn y dyfodol.

Lawrlwytho'r Arolwg a'r Adroddiad

Dyma ddolen i'r adroddiad ar y canfyddiadau, a baratowyd gan Fieldwork.

Dyma ddolen i fanylion yr arolwg o unigolion creadigol proffesiynol.


Y ffordd ymlaen inni

Ar sail ein trafodaethau gyda'r ymgynghorwyr, ein Cyngor a'n grwpiau prosiect mewnol, ymrwymwn i'r camau gweithredu canlynol ar gyfer y presennol a'r dyfodol:

Buddsoddi:
  • Adolygu ein prosesau ariannu unigolion creadigol proffesiynol (gan gynnwys ystyried ein trothwyon a'n dyddiadau cau)
  • Ystyried sut y cyflwynwn ein disgwyliad y caiff unigolion creadigol proffesiynol eu talu'n briodol am y gwaith a wnânt – a sut y gweithredwn hyn yn ymarferol. Bydd hyn yn cynnwys rhagor o drafodaethau gydag a-n ynghylch yr Ymgyrch Talu Artistiaid.
  • Gweithio gyda phartneriaid i fanteisio ar gyfleoedd i unigolion creadigol proffesiynol Cymru ymgysylltu â mentrau Prydeinig gan gydnabod y caiff hyn oblygiadau ariannol yn y rhan fwyaf o achosion a blaenoriaethu ein cefnogaeth yn ôl hynny.
  • Cydweithio'n agos â Llywodraeth Cymru wrth iddi esblygu syniadau am yr economi greadigol a datblygiad y gweithlu.
Y seilwaith a'r rhwydweithiau:
  • Datblygu rhwydwaith hen enillwyr Cymru Greadigol
  • Datblygu digwyddiad Sgwrs sy'n rhanbarthol i unigolion creadigol proffesiynol
  • Datblygu'r digwyddiad Sgyrsiau Creadigol yn gyfle rhwydweithio/dysgu
  • Rhannu'r ymarfer gorau o ran gofodau creadigol a'u defnydd
  • Cydweithio â phroffesiynolion creadigol fel y bo angen i ddatblygu perthynas gyda llywodraeth leol, Llywodraeth Cymru a sefydliadau ym Mhortffolio Celfyddydol Cymru
  • Ystyried sut y gallwn ymgysylltu orau â sefydliadau/cyrsiau addysg uwch er mwyn cefnogi'n well artistiaid sy'n codi i'r brig
  • Parhau i ddatblygu canlyniadau i bobl ifainc yn eu haddysg a'u hystyriaeth o'r posibiliadau ynghylch gyrfa greadigol.
Eiriolaeth
  • Adolygu sut yr eiriolwn dros y prosiectau a ariannwn i godi ymwybyddiaeth pobl Cymru am werth gwaith unigolion creadigol proffesiynol
  • Ystyried sut y gallwn fireinio a chefnogi'n bellach weithio'n rhyngwladol

Cyffredinol
  • Pwysleisio o hyd bwysigrwydd gwybodaeth ac arbenigedd y swyddogion mewn cyfarfodydd mewnol i werthuso a chynllunio gwaith.

    Ni fydd hyn yn golygu gweld popeth a ariannwn neu waith pob ymgeisydd posibl eithr annog swyddogion i barhau i weld gwaith a mynychu cynadleddau/ffora perthnasol yn eu maes penodol a'r tu allan iddo. Ystyriwn sut yr hyrwyddwn hyn yn y sector i ennyn hyder bod ein swyddogion yn meddu ar yr arbenigedd angenrheidiol i gynghori pobl a chynnig dadansoddiadau beirniadol iddynt.

Nid ni'n unig sydd ar y daith hon. Ond er bod ein hymroddiad yn gadarn i gefnogi unigolion creadigol proffesiynol yn y ffordd orau bosibl, nid oes gennym gynhwysedd diderfyn ac nid ni bob tro yw'r bobl orau i yrru syniad yn ei flaen.

Byddwn hefyd yn ystyried pwy fydd y bobl yn y safle gorau i gyflawni ein huchelgais. Weithiau y bydd yn rhaid i'r unigolion creadigol proffesiynol eu hunain weithredu. Droeon eraill, ni a fydd yn hyrwyddo sgyrsiau neu fagu cysylltiadau er mwyn i bethau ddigwydd.

Ni waeth sut y daw'r dyfodol gwell hwn, y peth o bwys yw iddo ddod a'n bod yn symud ymlaen gyda'n gilydd i greu sail fwy gwydn a mwy cynhyrchiol i unigolion creadigol proffesiynol Cymru.

Yn olaf hoffem ddiolch i Fieldwork a'u partneriaid, Ysgol Fusnes Caerdydd a Sefydliad Ymchwil Gymdeithasol ac Economaidd, Data a Dulliau Cymru ym Mhrifysgol Caerdydd am yr adroddiad hwn ac ymrwymwn i ddefnyddio'r canfyddiadau i borthi ein cynlluniau a'n gwaith yn y dyfodol.

Elusen Gofrestredig Rhif 1034245